İbrahim Çallı'nın Milli Mücadele temalı en çarpıcı eserlerinden biridir. Tablo, savaşın en şiddetli anlarından birini; bir topçu birliğinin elinde kalan son mermiyi topa sürme hazırlığını ve o andaki yüksek gerilimi resmeder. Sol tarafta ayakta duran askerin kararlı duruşu ve yerdeki yaralı/şehit asker figürü, kazanılan zaferin ne kadar büyük fedakarlıklarla elde edildiğini sembolize eder.
Eser, Çallı’nın izlenimci tarzıyla kahramanlık (epik) anlatımı birleştirdiği bir başyapıttır. Gökyüzündeki dumanlı ve puslu hava, savaş meydanının kaosunu yansıtırken; figürlerin anatomik sağlamlığı ve hareketlerindeki dinamizm tabloya heykelimsi bir anıtsallık katar. Işığın odak noktası, mermiyi tutan askerin üzerindedir, bu da izleyicinin dikkatini doğrudan "son mermi" vurgusuna çeker.
Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır
- Mustafa Kemal ATATÜRK (Konu ile ilgilidir.)